Analyse en visie vanuit het Kracht van Utrecht-initiatief
De hoogste bestuDagWegDag nov'18ursrechter in Nederland heeft gesproken. De Raad van State vernietigde het Tracébesluit voor verbreding van de A27-A12 Ring Utrecht. Dit Tracébesluit is vernietigd omdat de Raad van State oordeelt dat de minister met het Programma Aanpak Stikstof (PAS) de natuur in Nederland en in Amelisweerd onvoldoende beschermt. De kwestie is niet meer onder de rechter; de politiek is nu aan zet.

Onze conclusie is: Verbreding van de A27 2x7 is een onbegaanbare weg.

Waar liggen de keuzes, wat te doen?
In de regio Utrecht kan met spoed, in UNed-verband, verder gewerkt worden aan de transitie naar Duurzame Mobiliteit; maar nu zonder de verbreding naar 2x7 rijstroken van de A27; zonder meer asfaltplannen voor autowegen; met meer aandacht voor het terugbrengen van CO2-uitstoot van het autoverkeer; met meer aandacht voor gezondheid en gezond stedelijk leven; met een snelle invoering van 80 km/uur op de snelwegen langs de steden in de regio. Werken aan een ambitieuze schaalsprong met een geïntegreerd loop-, fiets-, bus-, tram-, trein-knooppuntennetwerk voor regio en provincie. Daar denken wij graag in mee.

Het Regionaal Economisch Programma van de 16 Utrechtse gemeenten (Het REP van de U16) hoort daar ook bij. Dit kan nu verder worden aangepast en ingevuld. Het nieuwe Utrechtse College van Gedeputeerde Staten kan nu een Provinciale Omgevingsvisie en een Provinciale Omgevingsverordening bouwen door veel meer rekening te houden met de klimaat- en gezondheidsopgave, gecombineerd met een nuttige en noodzakelijke transitie in Duurzame Mobiliteit. Ook daar denken we graag in mee.

Hoe gaat politiek Den Haag reageren? Waar ligt de ruimte?
Het Kabinet had al een Adviescollege PAS ingesteld. Deze Commissie-Remkes gaat voorstellen maken voor het aanpassen van de PAS in nieuwe besluiten van het Kabinet. Voor de grote projecten gaat dat minimaal elf maanden duren. Ondertussen zal het ministerie eigen voorstellen maken.

De Tweede Kamer en de Eerste Kamer hadden al eerder dit jaar de Klimaatwet aangenomen. Ook heeft de Tweede Kamer van het kabinet voorstellen ontvangen voor het Klimaatakkoord. Heel verrassend was dat het kabinet, ondanks verzet van minister Cora van Nieuwenhuizen, ook opties voor Rekeningrijden wil laten onderzoeken. Met ingangsdatum 2026.

Ook is duidelijk geworden dat het kabinet het Infrastructuurfonds wil ombouwen tot een Mobiliteitsfonds, ingangsdatum 1 januari 2021 (Bron: Brief aan Tweede Kamer 13 mei 2019). Proeftuinen in Nederland moeten duidelijk gaan maken op welke wijze investeringen voor mobiliteit (fiets, bus, tram, trein of weg) moeten worden afgewogen. Utrecht proeftuin?

Komende weken zitten overheden met elkaar aan tafel. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat werkt eigen voorstellen uit. Krijgt de minister nu alle ruimte van de Tweede Kamer om een nieuw Tracébesluit voor de verbreding van de A27 te gaan voorbereiden? 

Wat kunnen we onze bestuurders en politici op diverse overheidsniveaus meegeven?
De Utrechtse regio groeit snel en de klimaat- en de bereikbaarheidsopgave is groot. Tegelijk staat de natuur in Utrecht en heel Nederland enorm onder druk. Steeds meer mensen in de regio waarderen de natuur en de recreatiemogelijkheden nabij, ook in een gebied als Amelisweerd, dichtbij de stad. Laten Rijk, gemeente en provincie zich nu richten op behoud en herstel van de natuur en tegelijk de bereikbaarheid verbeteren door te kiezen voor een ambitieuze schaalsprong voor het fiets- en openbaar vervoernetwerk in de regio. Dat is zowel een regionaal als een nationaal belang.

Geef de investeringsruimte een betere plek in de begroting van I&W.
Bestuurders en Tweede Kamer, zorg er dan ook voor dat de verkenning voor een eventueel nieuw Tracébesluit valt onder het productartikel 20 Verkenningen, reserveringen en investeringsruimte van de begroting 2019 en 2020. Dan kan het budget voor de "2x7" van € 1,2 miljard worden betrokken bij de brede, modaliteit-overstijgende werkwijze van het Mobiliteitsfonds en kunnen we een proeftuin in de Utrechtse regio starten.

Uiteraard is nu het woord aan de politiek. Laat de politiek een besluit nemen dat burgers, regionale partijen, gemeenten en provincie van meet af aan bij bovenstaande punten betrekt. Een gezamenlijk besluit vanuit de overtuiging dat natuur, klimaat en gezondheid vragen om andere oplossingen voor mobiliteit.